🧾 NFT Satın Alan Kişi Hangi Hakları Kazanır, Hangilerini Kazanmaz?
“NFT aldım, artık eser benim mi?”
“NFT telif hakkı verir mi?”
“NFT ile ticari kullanım hakkı otomatik gelir mi?”
2026 itibarıyla NFT’ler (Non-Fungible Token) geniş kitlelere yayıldı; ancak hukuki tarafta en sık görülen problem değişmedi:
NFT satın alan kişi, token’ın “sahipliği” ile içeriğe ilişkin “fikrî hakları” aynı şey sanıyor.
NFT satın almak çoğu durumda token sahipliği kazandırır.
Telif/marka/mülkiyet gibi haklar ise ancak açık lisans veya devir ile kazanılır.
🔎 Önce Temel Ayrım: Token (NFT) ≠ Eser (İçerik)
NFT iki parçalı bir yapıdır:
- Token (NFT): Blokzincirde tutulan, devredilebilir kayıt (sahiplik kaydı).
- İçerik/Eser: Görsel, video, müzik, 3D model vb. (telif hukuku kapsamına girebilir).
Bu nedenle “NFT sahibi olmak” ile “eserin hak sahibi olmak” farklı hukuk alanlarına girer.
Token devri otomatik olarak telif devri yaratmaz.
✅ NFT Satın Alan Kişinin Kazandığı Haklar
1️⃣ Token’ın Blokzincir Üzerindeki Sahipliği
NFT satın alan kişi, ilgili token’ın blokzincir kaydında sahip olarak görünür.
Bu sahiplik; token’ı elinde tutma, transfer etme ve satma yetkisini kapsar.
- Token’ı cüzdanında tutma
- Başkasına transfer etme
- İkincil piyasada (secondary market) satabilme
2️⃣ Sözleşmesel Haklar (Varsa)
NFT’lerin önemli bir kısmı “koleksiyon” olmaktan çok utility (fayda) içerir.
Bu durumda alıcının kazandığı haklar, token’dan değil sözleşmeden / proje koşullarından doğar.
- Üyelik (topluluk erişimi, özel kanallar)
- Etkinlik girişi (bilet yerine NFT)
- İndirim / öncelik (erken erişim, whitelist)
- Oyun içi varlık veya özellik erişimi
- Fiziksel ürün talebi (açıkça tanımlanmışsa)
3️⃣ Lisans (Varsa) – Genellikle Sınırlı Kullanım
Birçok NFT projesi, alıcıya eseri belirli şekillerde kullanmak için sınırlı lisans verir.
Örneğin:
- Profil görseli olarak kullanma
- Sosyal medyada paylaşma
- Kişisel amaçlı sergileme
Ticari kullanım lisansı (merch, reklam, satış vb.) ancak açık şekilde verilmişse doğar.
4️⃣ Proje İçi Mekanik Haklar
Bazı projelerde NFT sahibinin; “airdrop”, “upgrade”, “staking ödülü” gibi mekaniklerden yararlanma hakkı olabilir.
Bunlar da yine proje şartlarına bağlıdır ve tek taraflı değişiklik hükümleri açısından ayrıca değerlendirilmelidir.
“Ne kazandım?” sorusunun cevabı için mutlaka şunları birlikte inceleyin:
(1) Lisans metni · (2) Satış koşulları · (3) Marketplace/platform şartları.
❌ NFT Satın Alan Kişinin Otomatik Olarak Kazanmadığı Haklar
1️⃣ Telif Hakkı (Eser Üzerindeki Mali Hakların Devri)
NFT satın almak, kural olarak telif hakkı devri anlamına gelmez.
Telif hakkı; çoğaltma, yayma, temsil, işleme gibi mali yetkilerden oluşur ve devri/lisansı
ancak açık bir irade beyanı ile değerlendirilir.
- ❌ Eseri çoğaltma hakkı otomatik gelmez
- ❌ Eseri reklamda/ticarette kullanma hakkı otomatik gelmez
- ❌ Eseri değiştirip türev eser üretme hakkı otomatik gelmez
2️⃣ Marka Hakkı ve Ticari Kimlik Hakları
NFT içinde bir marka (logo/isim/slogan) geçiyorsa, NFT satın almak bu markayı kullanma hakkını otomatik vermez.
Marka hakkı; ayrı bir tescil ve kullanım rejimine tabidir.
- ❌ Markayı ürün üzerinde kullanma
- ❌ Markayı yeni sınıflarda tescil ettirme
- ❌ Markayla lisanslama yapma
3️⃣ “Eserin Kendisine” Tam Mülkiyet
NFT, çoğu zaman içerik dosyasının kendisini blokzincire koymaz; içerik off-chain bir sunucuda veya dağıtık depolamada tutulabilir.
Bu nedenle NFT sahibi:
- ❌ Dosyanın barındırılmasının sonsuza kadar garanti edildiğini iddia edemez
- ❌ İçeriğin her koşulda erişilebilir olacağını garanti altına alamaz
4️⃣ Platformdan Bağımsız “Garanti” Hakları
Birçok projede “utility” taahhütleri platform koşullarına ve projenin sürdürülebilirliğine bağlıdır.
NFT sahibi, bu taahhütlerin:
değiştirilemez veya her zaman sunulacak olduğunu otomatik varsaymamalıdır.
📌 En Sık Görülen Yanılgılar (2026)
- “NFT aldım, eserin telifi benim.” → Genellikle yanlış.
- “NFT ile ticari kullanım serbesttir.” → Lisans açıkça vermediyse yanlış.
- “NFT = hukuki sertifika.” → Tek başına değil; sözleşmeyle anlam kazanır.
- “Dosya sonsuza kadar erişilir.” → Off-chain barındırma riskleri vardır.
🧩 NFT’de Hakları Netleştiren 8 Kritik Sözleşme Maddesi
- Lisans türü: Münhasır / münhasır olmayan
- Kapsam: Kişisel mi, ticari mi? Hangi kullanım türleri serbest?
- Süre: Süresiz mi, belirli süre mi?
- Devir: NFT satılınca lisans da devrediyor mu?
- Coğrafi alan: Dünya geneli mi, bölgesel mi?
- Türev eser: Remix/uyarlama serbest mi?
- Royalty: İkincil satış payı ve koşulları
- Uyuşmazlık hukuku: Uygulanacak hukuk ve yetkili merci
NFT uyuşmazlıklarının büyük bölümü “blokzincir” kaynaklı değil,
hak–lisans ayrımının yanlış kurulması ve metinlerin belirsizliği nedeniyle çıkar.
Kurumsal yaklaşım: lisansı yazılı ve ölçülebilir şekilde tanımlamak, riskleri operasyonel kontrol listesine bağlamaktır.
✅ Sonuç: NFT Sahibi Ne Satın Alır?
Kısa ve net:
NFT satın alan kişi çoğu senaryoda token sahipliğini satın alır.
Eser üzerindeki haklar ise ancak açık lisans veya hak devri ile kazanılır.
Eğer bir NFT projesinde ticari kullanım, marka kullanımı veya geniş yetkiler vaat ediliyorsa,
bunların metinde açıkça yazılı olması gerekir. Aksi hâlde beklenti, hukuken karşılıksız kalabilir.
NFT Lisans Analizi & Dijital Varlık Hukuki Risk Değerlendirmesi Alın
