Aralık Ayında Kurumlara Yönelik Siber Propaganda Modelleri
Aralık ayı, hem yıl sonu ekonomik hareketlilik hem de politik gündem yoğunluğu nedeniyle kurumlara yönelik siber propaganda faaliyetlerinin en sıklaştığı dönemlerden biridir.
Bu dönemde markalar yalnızca müşteri şikâyetleriyle değil; devlet bağlantılı aktörler, organize gruplar veya çıkar amaçlı bot ağları tarafından yürütülen “narrative push” kampanyaları ile de karşılaşabilir.
Siber propaganda, klasik itibar saldırılarından farklı olarak yalnızca markayı değil, markanın temsil ettiği sektör veya toplumsal algıyı da hedef alabilir. B10 Digital’in Threat Narrative Analytics modeli, Aralık ayında artan bu manipülatif söylem akışlarını tespit etmek için özel metrikler kullanır.
1. Siber Propaganda Nedir? Kurumlar İçin Neden Kritik Bir Tehdit Haline Geldi?
Siber propaganda, dijital platformlarda belirli bir algıyı oluşturmak, güçlendirmek veya yönlendirmek amacıyla yürütülen koordineli içerik üretimi ve yayılımıdır.
Siber propagandanın kurumları hedef alma sebepleri:
- Ekonomik çıkar (hisse manipülasyonu, yatırım yönlendirme)
- Rekabet sabotajı (rakip markaların itibarını zayıflatma)
- Politik amaç (sektörel politikaları etkileme)
- Sektör algısını değiştirme (enerji, altyapı, finans gibi alanlarda)
2. Aralık Ayında Propaganda Aktiviteleri Neden Artıyor?
Aralık ayı üç temel nedenle propaganda kampanyaları için verimli bir zemin oluşturur:
- Yıl sonu ekonomik veriler: Kurumlar, fiyatlama, performans raporları ve hedefler nedeniyle gündemdedir.
- Artan dijital trafik: E-ticaret ve sosyal medya kullanım hacmi yükselir.
- Toplumsal hassasiyetler: Politik tartışmaların yoğunlaştığı bir dönemdir.
Bu unsurlar, manipülatif aktörlere geniş bir hedef kitlesi ve yüksek görünürlük sağlar.
3. Siber Propaganda Modelleri: Devlet Bağlantılı ve Örgütlü “Narrative Push” Teknikleri
Narrative push, belirli bir söylemin (narrative) kısa sürede geniş kitlelere ulaşacak şekilde dijitalde yoğun biçimde yayılmasıdır. Bu süreç genellikle koordineli hesaplar, bot ağları, gerçek kullanıcılar ve içerik fabrikaları tarafından yürütülür.
A) Centralized Narrative Push (Merkezî Söylem Yönlendirme)
- Ana mesaj belirlenir ve koordineli içerik üreticilerine dağıtılır
- Kısa sürede yüzlerce platformda benzer söylem ortaya çıkar
- Bu yöntem çoğunlukla devlet destekli yapılarda görülür
B) Hybrid Actor Campaigns (Hibrit Aktör Kampanyaları)
- Bot + insan kombinasyonlu saldırılar
- Organik görünen ama manipülatif olan söylem yükselişi
C) Meme-Based Propaganda
- İroni ve mizah kullanılarak manipülasyonun algılanması zorlaştırılır
- Meme zincirleri hızlı yayılım sağlar
D) SEO-Based Narrative Amplification
- Google’da belirli söylemleri öne çıkarmak için içerik üretimi
- Forum, blog, haber sitelerinin koordineli kullanımı
E) Social Cascade Model (Sosyal Zincir Yayılımı)
- Önce kapalı gruplarda test edilen içerikler
- Ardından kontrollü biçimde sosyal ağlara taşınır
4. Propaganda Kampanyaları Kurumlara Hangi Riskleri Getiriyor?
A) Ani İtibar Kaybı
Manipülatif içerikler birkaç saat içinde viral olabilir.
B) Politik ve Regülasyon Riski
Kurumun sektörel konumu yanlış algılarla zarar görebilir.
C) Finansal Etki
- Hisse değeri oynaklığı
- Yatırımcı güveninde düşüş
D) Operasyonel Risk
Müşteri güveni azalır, satış ve sözleşme süreçleri etkilenebilir.
5. Narrative Push Analitiği Nasıl Yapılır?
B10 Digital’in Threat Narrative Analytics modeli, propaganda akışlarını şu göstergeler üzerinden analiz eder:
1) Narrative Cluster Detection
- Aynı söylem kalıbını tekrar eden içerik kümeleri tespit edilir
2) Actor Profiling
- Hesap davranışı, bot olasılığı, koordinasyon sinyalleri analiz edilir
3) Propagation Velocity
- Söylemin ne kadar hızlı yayıldığı ölçülür
4) Cross-Platform Consistency
- İçeriğin X, TikTok, Facebook, Telegram gibi platformlarda paralel şekilde yayılıp yayılmadığı incelenir
5) Sentiment Drift
- Söylem yayıldıkça sentiment’in nasıl değiştiği ölçülür
6. Devlet Bağlantılı ve Örgütlü Kampanyaların Ayırt Edici Özellikleri
- Mesajların politik çerçeveye oturtulması
- Koordineli bot hesap zincirleri
- Tek merkezi söylemden türeyen varyasyonlar
- Çapraz platform yayılımı
- Uzun süreli ve düzenli içerik akışı
Bu tür kampanyalar genellikle bir gecelik patlama değil; “damlaya damlaya çoğalan” bir manipülasyon yapısı taşır.
7. Aralık Dönemi İçin Kurumlara Önerilen Savunma Stratejileri
A) Early-Warning Narrative Radar
Yeni söylem kümelerini tespit eden otomatik alarm sistemi.
B) Bot & Actor Mapping
Koordineli hesapları belirlemek için profil davranış analizi.
C) Cross-Platform Monitoring
Tüm platformlarda tutarlı veriyle analiz yapılmalı.
D) Misleading Content Clean-Up
Sahte, manipülatif veya hedef gösteren içerikler için hızlı müdahale.
E) Hukuki & PR Entegrasyonu
Propaganda karşısında hukuki adımlar ile iletişim stratejisi paralel ilerlemeli.
