⏱️ Okuma süresi: 11 dk · 📁 Kategori: KVKK, Şeffaflık & Kamu Kurumları

Belediye Hizmetlerinde Paylaşılan Kişisel Veriler: “Şeffaflık” Adı Altında Yapılan İhlaller

Belediyelerde şeffaflık ilkesi; kamuoyunun bilgilendirilmesi, hesap verebilirlik ve
kamu kaynaklarının denetlenebilirliği açısından vazgeçilmezdir.
Ancak uygulamada “şeffaflık” kavramı,
kişisel verilerin ölçüsüz ve kontrolsüz şekilde ifşa edilmesinin gerekçesi
hâline getirilebilmektedir.

KVKK Kurulu kararları ve denetim pratikleri incelendiğinde,
belediyelerdeki önemli ihlal başlıklarından birinin
ihale dokümanları, meclis kararları ve kamuya açık duyurular yoluyla yapılan veri ifşaları
olduğu görülmektedir.
Bu yazıda, “nerede hata yapılıyor?” sorusuna sistematik bir çerçeve sunuyoruz.

Şeffaflık ile KVKK Arasındaki Hukuki Denge

Belediyeler; 5393 sayılı Belediye Kanunu, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu
ve ilgili mevzuat uyarınca şeffaflık yükümlülüğü altındadır.
Ancak bu yükümlülük, KVKK’nın;

• Veri minimizasyonu
• Amaç sınırlılığı
• Ölçülülük
• Gizlilik

ilkelerini ortadan kaldırmaz.
Kurul’un yerleşik yaklaşımına göre,
kamuya açıklama zorunluluğu bulunan belgelerde dahi kişisel veri ayıklaması yapılmalıdır.

En Sık Görülen “Şeffaflık Kaynaklı” İhlal Alanları

1) İhale Dokümanlarında Gereksiz Kişisel Veri Yayını

İhale süreçleri, belediyelerde en fazla veri ifşasının yaşandığı alanlardan biridir.
İhale ilanları, şartnameler ve EKAP dışı paylaşımlarda;

• T.C. kimlik numarası
• Adres ve iletişim bilgileri
• İmza sirküleri ve kimlik örnekleri

gibi verilerin kamuya açık şekilde yayımlandığı örneklere sıkça rastlanmaktadır.
Oysa ihale şeffaflığı,
kişisel verilerin maskeleme yapılmadan paylaşılmasını gerektirmez.

2) Meclis Kararlarında Kişisel Veri Ayıklaması Yapılmaması

Belediye meclis kararları çoğu zaman PDF veya metin olarak
belediyenin web sitesinde yayımlanmaktadır.
Bu kararlarda;

• Vatandaş isimleri
• Şikâyet detayları
• Sosyal yardım ve kişisel durum bilgileri

herhangi bir maskeleme yapılmadan paylaşılabilmektedir.
Bu durum, KVKK açısından
açık ve doğrudan veri ifşası niteliğindedir.

3) Askı İlanları ve Duyurularda Ölçüsüz Bilgi

İmar planları, ruhsat işlemleri ve askı ilanları kapsamında yapılan duyurular;
KVKK ihlallerinin en sık tekrarlandığı alanlardandır.

• Parsel sahiplerinin açık kimlik bilgileri
• Adres ve iletişim detayları
• Gereksiz açıklayıcı kişisel notlar

Kurul uygulamasına göre,
askı ilanlarında asgari düzeyde bilgi paylaşımı esastır.

4) Belediye Web Sitelerinde Arşivlenen Eski Belgeler

“Arşiv” başlığı altında yıllarca erişime açık tutulan
eski ihale dosyaları, meclis kararları ve duyurular;
güncel bir amaç kalmamasına rağmen
kişisel verilerin kamuya açık şekilde kalmasına neden olmaktadır.

5) Basın ve Sosyal Medya Paylaşımlarında Veri İfşası

Belediyelerin basın bültenleri ve sosyal medya paylaşımlarında;

• Sosyal yardım alan kişilerin görüntüleri
• İsim–soyisim bilgileri
• Kişisel durumları ifşa eden açıklamalar

sıkça görülmektedir.
“Kamuoyu bilgilendirmesi” gerekçesi,
bu tür paylaşımları otomatik olarak hukuka uygun kılmaz.

Neden Bu İhlaller Sürekli Tekrarlanıyor?

• Şeffaflık kavramının yanlış yorumlanması
• Belge yayını öncesi KVKK kontrol mekanizmasının olmaması
• Hukuk ve basın/iletişim birimleri arasında koordinasyon eksikliği
• Maskeleme ve anonimleştirme pratiklerinin bilinmemesi

Belediyeler Ne Yapmalı? (Pratik Önlemler)

• Kamuya açık belgeler için “KVKK ön kontrol” süreci oluşturulmalı
• İhale ve meclis kararlarında maskeleme/anonimleştirme standartları belirlenmeli
• Askı ilanlarında veri minimizasyonu sağlanmalı
• Web sitesi arşivleri periyodik olarak gözden geçirilmeli
• Basın ve iletişim birimleri KVKK konusunda özel olarak eğitilmeli

Sonuç

Belediyelerde şeffaflık ilkesi,
KVKK’nın karşısında değil;
doğru uygulandığında onunla uyum içinde çalışır.
Asıl risk, şeffaflığı “her şeyi ifşa etmek” olarak yorumlamaktır.

Kişisel verilerin ölçüsüz paylaşımı;
yalnızca idari para cezası riski değil,
kuruma duyulan güvenin zedelenmesi sonucunu da doğurur.

Şeffaflık & KVKK Risk Analizi