⚠️ NFT ≠ Telif Hakkı: En Sık Yapılan Hukuki Yanlışlar (2026)
NFT (Non-Fungible Token) piyasasında en yaygın ve en maliyetli yanlış şudur:
“NFT’yi satın aldım, telif hakkı da benim oldu.”
2026 itibarıyla uyuşmazlıkların önemli kısmı, teknik sahiplik (token) ile fikrî mülkiyet (telif) arasındaki bu karıştırmadan doğar.
NFT çoğu senaryoda bir dijital varlık kaydıdır (token sahipliği).
Telif hakkı ise esere ilişkin mali ve manevi haklar bütünüdür.
NFT satışı, telif devri anlamına otomatik olarak gelmez.
🔎 1) “NFT satın almak = Telif hakkını satın almak” yanılgısı
En sık yapılan hata, NFT’yi “eser mülkiyeti” ile eşitlemektir.
Oysa NFT çoğu zaman blokzincirde bir kayıt ve bu kayda bağlı transfer edilebilir token anlamına gelir.
Telif hakkı devri ise açık irade ve yazılı sözleşme/lisans mantığıyla değerlendirilir.
- Doğru okuma: NFT almak → token’ı devretme/satma hakkı (teknik sahiplik)
- Yanlış varsayım: NFT almak → eseri çoğaltma, ticari kullanma, uyarlama hakkı
🔎 2) “NFT’nin görseli bende, istediğim gibi çoğaltırım” yanılgısı
NFT sahibi, çoğu durumda eserin görseline/video dosyasına “erişim” elde eder; ancak erişim,
çoğaltma ve yayma gibi telif kapsamındaki mali hakları otomatik vermez.
Görselin indirilip yeniden yüklenmesi, basılması, ürün üzerinde kullanılması, reklamda kullanılması gibi eylemler,
lisans verilmemişse ihlale dönüşebilir.
🔎 3) “NFT’yi satarsam telif de satılmış olur” yanılgısı
NFT’nin ikincil piyasada devri (secondary sale), token’ın el değiştirmesidir.
Telif hakkı veya ticari lisansın devri, ancak proje metinlerinde açıkça:
“NFT devredildiğinde lisans da devredilir” şeklinde düzenlenmişse tartışmasızlaşır.
- Sorulacak soru: Lisans NFT’ye mi bağlı, kişiye mi bağlı?
- Risk: Lisans kişiye bağlıysa NFT’yi satan kişi lisans hakkını kaybeder; alan kişi kazanmayabilir.
🔎 4) “Mint eden kişi otomatik eser sahibi olur” yanılgısı
“Mint” (token basımı) teknik bir işlemdir; eser sahipliğini otomatik ispatlamaz.
Bir kişi, kendisine ait olmayan bir eseri mint ederek NFT çıkarabilir.
Bu durumda NFT’nin varlığı, telif ihlalini ortadan kaldırmaz; aksine ihlali daha görünür hâle getirir.
Telif hakkı açısından “blokzincir kaydı” tek başına yeterli mülkiyet/yaratıcılık kanıtı değildir.
Esas olan: eserin kimin tarafından üretildiği, hak devri/lisans zinciri ve ispat araçlarıdır.
🔎 5) “NFT = dijital sertifika, mahkemede kesin delildir” yanılgısı
NFT kaydı teknik olarak zaman damgası benzeri izler sunabilir; ancak hukukta değerlendirme:
delilin kaynağı, bütünlüğü, bağlamı ve sözleşmesel ilişki üzerinden yapılır.
“Blockchain’de yazıyor” demek, her uyuşmazlıkta otomatik zafer sağlamaz.
🔎 6) “Telif yoksa sorun yok” yanılgısı (Marka/kişilik/KVKK riski)
NFT ihtilafları yalnızca telif hakkı değildir.
Aşağıdaki riskler teliften bağımsız olarak doğabilir:
- Marka hakkı: Logo/marka adı içeren NFT’ler
- Kişilik hakları: Ünlü/kişinin görüntüsünün izinsiz kullanımı
- KVKK/GDPR: Kişisel veri içeren görseller, metadata, cüzdan adresleriyle eşleştirme
- Haksız rekabet: Rakip karalama/yanıltıcı tanıtım amaçlı koleksiyonlar
🔎 7) “Commercial use serbesttir” yanılgısı (Ticari kullanım lisansı yoksa yoktur)
NFT projeleri bazen “ticari kullanım” gibi geniş vaatlerde bulunur; ancak ticari kullanımın kapsamı çoğu zaman belirsizdir.
Örneğin: baskı alıp satmak, ürün ambalajında kullanmak, reklamda kullanmak, oyun/film üretmek…
Bunların her biri ayrı risk profilidir ve lisansta tek tek tanımlanmalıdır.
- Hata: “NFT’yi aldım → merchandise yaparım.”
- Doğru yaklaşım: Lisans metninde ticari kullanım açıkça verildiyse ve sınırları netse yapılır.
🔎 8) “Royalty = telif hakkı” yanılgısı
NFT ekosisteminde “royalty”, çoğu zaman ikincil satışlarda yaratıcıya pay verilmesi anlamında kullanılır.
Ancak bu mekanizma:
telif hakkının hukuki rejimiyle aynı şey değildir.
Royalty’nin uygulanması platforma/marketplace kurallarına bağlı olabilir; her zaman teknik olarak da zorunlu değildir.
🔎 9) “Dosya on-chain ise telif bende” yanılgısı
İçeriğin on-chain/off-chain olması, telif hakkının kime ait olduğunu değiştirmez.
On-chain kayıt yalnızca depolama/erişim modeliyle ilgilidir.
Telif; yaratım ve hak sahipliği ilişkisine göre belirlenir.
🔎 10) “NFT alıcısı, eseri değiştirebilir/uyarlayabilir” yanılgısı
Eseri düzenleme, remix, türev eser üretimi gibi eylemler genellikle “işleme” hakkı kapsamındadır.
Bu hak açıkça lisanslanmadıysa, NFT sahibi olmanız türev üretme hakkı vermez.
Özellikle üretken yapay zekâ (AI) ile NFT görsellerinden türev üretmek, lisans yoksa ciddi uyuşmazlık doğurabilir.
“NFT sahipleri dilediği gibi kullanabilir” gibi genel ifadeler,
lisans kapsamı net çizilmediğinde hem alıcı hem proje sahibi için uyuşmazlık üretir.
🧩 Kurumsal Perspektif: NFT Projesinde Hukuki Netlik İçin Kontrol Listesi
- Lisans belgesi var mı? (Web sitesi, whitepaper, terms)
- Lisans kapsamı net mi? (kişisel/ticari, kullanım türleri)
- Devir kuralı açık mı? (NFT satılınca lisans geçer mi?)
- Türev eser izni var mı? (remix, AI türevleri)
- Marka/kişilik hakları temiz mi? (3. taraf hakları)
- Royalty ve platform bağımlılığı yazıyor mu?
- Uyuşmazlık hukuku/yetki maddesi var mı?
✅ Sonuç: NFT ile Telif Aynı Şey Değildir
NFT satın almak çoğu senaryoda:
token sahipliği + varsa sözleşmesel fayda sağlar.
Telif hakkı ise ayrı bir hukuki rejimdir ve açık lisans/devir olmadan geçmez.
Bu ayrımı doğru kurmayan projeler ve alıcılar; 2026’da en sık,
telif ihlali iddiaları, ticari kullanım çatışmaları ve platform kaldırma süreçleri ile karşılaşır.
