Gümrükte fikrî mülkiyet koruması: Türkiye ve AB için dosya hazırlığı
Türkiye FSMH başvurusu ile AB AFA sürecini ayırın; hak, ürün ve irtibat dosyasını hazırlayıp gümrük bildirimlerini kontrollü takip edin.
Bu yazıda neler var?
Kısa yanıt
Gümrükte koruma başvurusu, çevrim içi ilan kaldırma başvurusu değildir. Türkiye'deki FSMH süreci ve AB'deki AFA süreci ayrı idari yollardır. Marka ekibinin görevi; hak, ürün tanıma bilgisi ve ulaşılabilir yetkili kişiyi tutarlı bir dosyada birleştirmektir. Başvuru, her sevkiyatın durdurulacağı veya eşyanın kendiliğinden imha edileceği anlamına gelmez.
Türkiye: Hak ve ürün dosyası
Ticaret Bakanlığı rehberi, Gümrük Kanunu'nun 57. maddesi çerçevesindeki koruma talebi için elektronik FSMH başvurusunu açıklar. Hak sahibi veya temsilcisi, yetki ve hak belgelerini güncel başvuru ekranının istediği biçimde hazırlamalıdır. Başvurunun teknik işleyişi için Bakanlığın e-başvuru rehberi, kapsam için gümrük rehberi esas alınmalıdır.
Bakanlığın kapsam açıklaması paralel ticareti bu korumanın dışında tutar. Bu nedenle orijinal ürünün farklı ticaret kanalından gelmesini otomatik sahtecilik olarak işaretlemeyin. Somut işlemde koruma kapsamı ve güncel mevzuat yetkili uzmanla doğrulanmalıdır.
AB: AFA ve elektronik başvuru
Avrupa Komisyonu, gümrüklerin harekete geçmesi için Application for Action (AFA) yolunu açıklar. Kontrol tarihinde elektronik başvurular için IPEP ile Almanya ve İspanya'nın ulusal portalları belirtilmektedir. Ulusal başvuru ile Birlik başvurusunun kapsamı aynı değildir; korunmak istenen hak ve ülkeler doğru seçilmelidir. Türkiye'deki kayıt, AB başvurusunun yerine geçmez. Güncelleme ve uzatma işlemlerinin hangi portal üzerinden yürütüleceği de ilk dosyada kaydedilmelidir. Avrupa Komisyonu — Defend your rights.
Operasyon ekibi için hazırlık listesi
| Dosya bölümü | Hazırlanacak bilgi | Kontrol |
|---|---|---|
| Hak ve yetki | Hak sahibi, sicil veya diğer dayanak, temsil yetkisi | Ülke ve geçerlilik kapsamı |
| Ürün tanıma | Model, ambalaj sürümü, ayırt edici özellikler | Eski ama meşru ambalajların ayrılması |
| Karşılaştırma | Onaylı örnekler ve açıklanabilir farklar | Görsel benzerliğin kesin hükme dönüşmemesi |
| İrtibat | Bildirimi alacak görevli ve yedek sorumlu | Erişilebilirlik ve görev devri |
| Takip | Başvuru referansı, bildirim zamanı ve sonraki işlem | Sürenin hangi bildirimle başladığı |
Bu tablo kurum içi hazırlık aracıdır; resmî başvuru formunun yerine geçmez. Erişimi sınırlandırılması gereken doğrulama ayrıntılarını açık blog yazısında veya herkese açık dosya bağlantısında paylaşmayın.
Bildirim geldiğinde
Bildirim, ürün incelemesi, yetkili karar ve dosya kapanışını ayrı kaydedin. Sorumlu kişi aynı gün bildirimin kapsamını ve uygulanacak süreyi kontrol etsin. Numune veya görsel incelemesi gerekiyorsa yetkili kanaldan organize edilsin. “Bütün işlemler için aynı süre vardır” varsayımıyla otomatik takvim kurmayın; ülke, işlem ve bildirim farklılıkları önemlidir.
Sık sorulan sorular
Dijital izleme gümrük işlemini otomatik başlatır mı? Hayır. İzleme bulgusu dosyaya yardımcı olabilir; resmî başvuru ve yetkili süreç ayrıdır.
Başvuru kabulü sahtecilik kararını kanıtlar mı? Başvurunun kabulü, belirli eşyanın ihlal niteliğiyle ilgili bütün incelemelerin tamamlandığı anlamına gelmez. B10'un dijital izleme ve raporlama desteği, gümrük müşavirliği veya hukuki temsil hizmeti olarak sunulmamalıdır.
İlgili mevcut rehber: Gümrükte izleme teknolojileri. Hizmet: Marka koruma ve izleme.
Kaynak kontrolü: 2 Kasım 2026. Bu rehber genel bilgilendirmedir; somut olayda hak, ülke ve güncel usul ayrıca değerlendirilmelidir.