Web Analitiği Araçlarında KVKK Uyumu: Google Analytics 4, Matomo ve Alternatifler
Dijital pazarlama ve kullanıcı deneyimi ölçümlemesi için web analitiği araçları vazgeçilmezdir;
ancak 2025 sonunda hem AB hem Türkiye’de bu araçların KVKK/GDPR uyumu daha sıkı şekilde denetlenmektedir.
Özellikle Google Analytics 4 (GA4) gibi ABD merkezli çözümler,
uluslararası veri transferi ve kimlik tanımlamaya yönelik teknik veriler nedeniyle
en çok şikâyet edilen sistemler arasında yer almıştır.
Bu nedenle kurumların analitik araçlarını yalnızca “teknik yetenekleriyle” değil, hukuki uygunlukları ve veri transferi riskleri açısından da değerlendirmesi gerekmektedir.
1. GA4 ve Veri Koruma Gündemi: Neden Bu Kadar Tartışmalı?
GA4, önceki sürümlerine göre daha gelişmiş anonimizasyon sunar; ancak bazı riskler devam etmektedir:
- IP adresi işleme mekanizması (her ne kadar GA4 AB’de anonimleştirme vaat etse de teknik süreç belirsiz)
- ABD’ye veri transferi riski (Google altyapısı nedeniyle)
- Event bazlı izleme ile oluşturulan davranış profilleri
- 3rd party reklam sistemleri ile entegrasyon
AB DPA’larının (Fransa, Avusturya, Danimarka) ortak görüşü:
2. GA4 Server-Side Tagging: KVKK Uyumunu Güçlendiren Yaklaşım
Server-side tagging, GA4’ün tarayıcı yerine sunucu üzerinden çalışmasını sağlayarak veri kontrolünü artırır ve AB/Türkiye dışına çıkan veri miktarını ciddi şekilde azaltır.
Server-side tagging’in KVKK avantajları:
- Kullanıcı IP’si maskeleme daha etkin yapılır
- 3rd party’ye aktarılan veri minimize edilir
- Kişisel veri kategorileri filtrelenebilir
- Çerez süresi ve kapsamı kontrol altına alınır
Bu yöntem, Google Analytics kullanımını tamamen risksiz hâle getirmez; ancak Kurul denetimlerinde “yeterli teknik önlem” olarak kabul edilen çözümler arasında yer alır.
3. IP Maskeleme (Anonymization): KVKK Açısından Ne İfade Ediyor?
IP adresi → KVKK’da kişisel veri olarak kabul edilir. Bu nedenle GA4 veya diğer araçların IP’yi maskelemesi önemlidir.
IP maskeleme modelleri:
- Otomatik maskeleme: GA4’te default ancak teknik belirsizlik sürüyor
- Server-side masking: IP’nin son oktetinin kesilmesi
- Proxy tabanlı maskeleme: IP’nin 3rd party’ye hiç gönderilmemesi
4. Avrupa Denetimleri: 2024–2025 GA4 Karar Örüntüleri
AB veri koruma otoritelerinin ortak bulguları:
- SCC + GA4 yeterli değil → DTIA zorunlu
- ABD gözetim riskleri (FISA 702) dikkate alınmalı
- IP maskeleme tek başına yeterli anonimlik sağlamaz
- Google’ın veri merkezleri AB dışına replikasyon yapabilir
- Kullanıcı rızası olmadan GA4 çalıştırılamaz
En kritik nokta:
5. Matomo: KVKK ve GDPR Açısından En Güvenli Alternatiflerden Biri
Matomo (self-hosted), veriyi tamamen şirket sunucularında sakladığı için uluslararası veri transferi risklerini ortadan kaldırır.
Avantajları:
- Veri AB/Türkiye dışına çıkmaz
- Çerezsiz mod kullanılabilir
- IP maskeleme özelleştirilebilir
- Profil çıkarma sınırlıdır
Dezavantajları:
- daha fazla teknik kurulum gerektirir
- GA4 kadar gelişmiş raporlama sunmayabilir
6. Daha Hafif Alternatifler: Plausible, Fathom, Simple Analytics
Bu araçlar çerezsiz analitik sunarak veri toplamayı minimuma indirir.
Öne çıkan özellikler:
- Hiçbir kişisel veri işlenmez (IP anon, fingerprint yok)
- Cookie banner gerektirmeden çalışabilir
- GDPR/KVKK açısından düşük risk
Bu çözümler özellikle içerik siteleri, bloglar ve temel raporlama ihtiyaçları için idealdir.
7. KVKK Uyumlu Web Analitiği İçin Gereken Teknik–Hukuki Set
- Çerez kategorilerinin ayrıştırılması (zorunlu / analiz / reklam)
- Açık rıza mekanizması (analiz çerezleri için zorunlu)
- IP maskeleme uygulanması
- Server-side tagging kontrolü
- DTIA dokümantasyonu (GA4 gibi 3rd party araçlarda)
- Veri aktarımı loglarının saklanması
- Aydınlatma metinlerinin güncellenmesi
8. 2025 Sonu İçin Öngörü: Analitik Araçlarında Regülasyon Etkisi Artıyor
- Çerezsiz analitik çözümler yaygınlaşacak
- GA4 kullanımı için teknik önlem şartları artacak
- Self-hosted analitik sistemlere geçiş hızlanacak
- EDPB, analitik araçlarına özel rehber yayımlayabilir
